Američki predsednik Donald Trump mogao bi odgovoriti na izborni poraz Republikanske stranke povećanjem političkog, ekonomskog i sigurnosnog pritiska na Evropsku uniju i NATO, upozorava evropsko izdanje "Politike", analizirajući posljedice izbora za Kongres Sjedinjenih Američkih Država održanih 3. novembra.
Prema proceni ovog briselskog portala, uverljiv uspeh demokrata ne mora nužno doneti poboljšanje odnosa između Washingtona i evropskih prijestolnica. Naprotiv, ograničenja koja će nova kongresna većina postaviti Trumpovoj administraciji mogla bi potaknuti američkog predsednika da se snažnije okrene vanjskoj politici, u kojoj ima znatno šira ovlašćenja.
Demokratska stranka je osvojila kontrolu nad oba doma Kongresa, prema projekcijama Associated Pressa, što znači da su republikanci izgubili parlamentarnu većinu koja je bila jedan od najvažnijih stubova Trumpove administracije.
Rezultati izbora pokazali su i značajan pomak u korist demokrata u državama koje su godinama smatrane uporištima republikanaca. Među njima je i Kansas, gdje su demokrate ostvarile značajan uspjeh u utrci za Senat.
Evropa strahuje od Trumpovog odgovora
Politico ističe da bi evropski lideri trebali biti oprezni u tumačenju ishoda američkih izbora, budući da slabljenje Trumpove pozicije u Kongresu ne mora nužno značiti slabljenje njegove sposobnosti donošenja odluka s neposrednim posljedicama po evropsku sigurnost.
Prema rečima pet NATO diplomata koje je intervjuisao ovaj portal, unutar Alijanse postoji zabrinutost da bi američki predsednik mogao preispitati obim američkog vojnog prisustva u Evropi i način finansiranja zajedničkih aktivnosti.
Mogući potezi uključuju povlačenje nekoliko hiljada američkih vojnika s evropskog kontinenta, smanjenje američkog doprinosa zajedničkom NATO budžetu i ograničenja mehanizama za nabavku američkog oružja namenjenog Ukrajini.
Posebno zabrinjava predstojeći pregled raspoređivanja američkih vojnih snaga u Evropi, što bi moglo imati dalekosežne posljedice po odbrambene planove evropskih saveznika.
Za evropske članice NATO-a to bi značilo dodatnu neizvesnost u vezi s američkim sigurnosnim garancijama, ali i mogućnost da Washington postavi nove uslove za nastavak trenutnog nivoa vojnog angažmana.
Pobeda demokrata ne garantuje bolje odnose sa Washingtonom
Analiza "Politike" posebno ukazuje na pogrešnu pretpostavku da bi demokratska većina u Kongresu automatski dovela do rešavanja sporova između Washingtona i Brisela.
Bivši predsedavajući Minhenske sigurnosne konferencije Wolfgang Ischinger upozorio je da bi evropski zvaničnici pogrešili ako bi očekivali toplije transatlantske odnose nakon pobede demokrata.
"Moja pretpostavka je da će se dogoditi suprotno", rekao je Ischinger.
Takva procena se zasniva na činjenici da američki predsednik zadržava značajna ovlašćenja u vođenju vanjske politike, čak i kada njegova stranka ne kontroliše Kongres.
Ako demokrate iskoriste svoju novu većinu da blokiraju Trumpove zakonodavne inicijative, pokrenu parlamentarne istrage i povećaju nadzor nad administracijom, američki predsednik bi mogao usmeriti više pažnje na međunarodna pitanja, trgovinske odnose i sigurnosne sporazume.
U tom slučaju, Evropska unija bi se mogla suočiti s novim zahtevima SAD-a u oblastima odbrambenih troškova, trgovinske politike i preuzimanja većeg dela finansijskog tereta pomoći Ukrajini.