Amerika i Republika Srpska, prema svemu sudeći, dugo nisu bili bliži – barem kada je reč o stavovima po pitanju investicija, infrastrukture i energetske stabilnosti.
Ove teze već neko vreme su očigledne, ali su postale kristalno jasne nakon jučerašnjeg sastanka ministra energetike i rudarstva Republike Srpske Petra Đokića sa otpravnikom poslova Ambasade SAD-a u BiH Džonom Ginkelom, uz prisustvo direktora Kancelarije ambasade SAD u Banjaluci Toda Buloka.
Istočna interkonekcija ponovo u fokusu
Podsetimo da RS trenutno provodi pripreme za gasifikaciju gradnjom velikog gasovoda Šepak – Novi Grad, poznatog kao istočna interkonekcija.
Ranijih godina ovaj gasovod se smatrao Gazpromovim projektom i nailazio je na osude Zapada, uključujući SAD. No, sada je to projekt u kojem se više uopšte ne spominje ruska strana, a planira ga finansirati Vlada RS-a.
Osim toga, primetno je da u posljednje vreme nije bilo kritika predstavnika Amerike na ovaj projekt. Štaviše, jučer su Đokić i Ginkel razgovarali o ovoj temi u tonu koji je oslikavao nedvosmislen interes za saradnju dve strane.
Kako su preneli mediji, “tokom sastanka bilo je reči o stanju u energetskom sektoru, aktuelnim izazovima i mogućnostima zajedničkog delovanja”.
Posebna pažnja, kako je rečeno, posvećena je ulaganjima u nove proizvodne kapacitete, gasnu infrastrukturu i diversifikaciju izvora snabdevanja, što bi doprinelo većoj upotrebi prirodnog gasa, ali i razvoju privrede u celini.
Sagovornici su, navodi se dalje u izveštajima sa sastanka, “razmenili stavove o projektima izgradnje istočne i južne gasne interkonekcije, ističući da su oba projekta od velikog značaja za dugoročnu energetsku stabilnost BiH”.
Američki partneri u južnoj interkonekciji
Posebno je istaknut projekat izgradnje Južne gasne interkonekcije i učešće američkih partnera u njegovoj realizaciji. Konstatovano je da je potrebno ubrzano delovanje nadležnih institucija na nivou BiH kako bi se obezbedila neophodna odobrenja i omogućio nastavak realizacije ovih projekata.
Ministar Đokić je istakao da je Republika Srpska već pokrenula aktivnosti u vezi sa izgradnjom magistralnog gasovoda na njenoj teritoriji, te da sledi razvoj sekundarne distributivne mreže u gradovima kako bi gas u što kraćem roku postao dostupan stanovništvu i privredi.
Prema njegovim rečima, prirodni gas prepoznat je kao energent budućnosti i postoji potreba njegovog većeg korišćenja, a “učešće američkih kompanija u ovakvim projektima podstaći će interes i drugih investitora za veći angažman u regionu”. Naglasio je da podržava politiku nove američke administracije koju kreira predsednik Donald Trump.
Nova poseta kompanije Behtel
U narednom periodu očekuje se ponovna poseta predstavnika američke kompanije “Behtel”, tokom koje će biti nastavljeni razgovori o “uspostavljenoj saradnji i realizaciji novih projekata od značaja za obje strane”.
Istaknuto je da učešće američkih kompanija i podrška Sjedinjenih Američkih Država realizaciji energetskih i drugih projekata doprinosi sigurnosti, stabilnosti i ukupnom razvoju Republike Srpske, kao i BiH u celini.
Mogućnost povezivanja gasne mreže
Podsetimo također da su u toku pripreme za gradnju Južne gasne interkonekcije, gasovoda koji bi spojio srednju Bosnu i centralnu i zapadnu Hercegovinu sa Hrvatskom, te omogućio dotok američkog gasa.
Iako su nekada istočna i južna interkonekcija smatrani za konkurentske projekte, to zapravo više i ne mora biti tako. BiznisInfo.ba je već pisao da postoji mogućnost da se ova dva gasovoda čak i spoje i to baš kod Banjaluke, čime bi se omogućilo da cijela mreža deluje kao jedinstvena celina.
Treba naglasiti da još uvek nije poznato da li će i na koji način američki investitori učestvovati u energetskim projektima u RS-u.
No, ono što u svakom slučaju raduje jeste činjenica da se po prvi put nakon mnogo godina, a zahvaljujući američkoj inicijativi i investitorima, otvara mogućnost da svi projekti budu realizovani i čak povezani, na zadovoljstvo svih strana.
